| |
Terug
Bron:
| Document: | FAQ/VVV: Wat is een mailinglist, rondzendlijst of e-zine? | | Aangepast: | 25 juli 2001 | | Newsgroups: | nl.internet.welkom,nl.media.e-zine | | WWW: | http://www.xs4all.nl/~rvbelzen/FAQ/mailinglist.html | | Auteur: | mailinglists@one.xs4all.nl (Ronald van Belzen) | | Frequentie: | twee-wekelijks |
*******************
Inhoud
*******************
1. Wat is een mailinglist?
1.1. Wat is een e-zine?
1.2. Wat is een nieuwsbrief?
1.3. Wat is een discussieforum?
2. Hoe meld ik mij aan?
3. Hoe meld ik mij af?
4. Hoe plaats ikzelf berichten?
5. Hoe krijg ik hulp?
6. Lijstcommando's.
7. Waar vind ik een overzicht van mailinglists?
8. Mijn vraag wordt hier niet beantwoord.
*******************
1. Wat is een mailinglist?
Een mailinglist - in het Nederlands mailinglijst of rondzendlijst - maakt
gebruik van e-mail om berichten te verspreiden over het Internet (of een
Intranet).
Het woord mailinglist is de aanduiding voor een lijst van e-mailadressen
waar e-mail naartoe gestuurd wordt. Een dergelijke lijst van e-mailadres-
sen kan iedereen aanleggen met zijn eigen e-mailprogramma. Zo'n lijst
staat dan gewoonlijk in het adressenboek van het e-mailprogramma, en stelt
de gebruiker in staat een enkel e-mailbericht naar meerdere e-mailadressen
tegelijkertijd te versturen.
Met een gewoon e-mailprogramma moet de gebruiker zelf handmatig e-mail-
adressen toevoegen aan de mailinglist en ook weer met de hand verwijderen.
Listserverprogrammatuur automatiseert het toevoegen en weghalen van e-mail-
adressen van een mailinglist en gaat daarbij nog een stapje verder. Geheel
automatisch kunnen derden zich aanmelden en afmelden bij een mailinglist
zonder interventie van een menselijke lijstbeheerder. Bovendien verzorgt
de listserver de distributie van berichten aan alle leden van een mailing-
list.
Met behulp van een listserver is een mailinglist makkelijk in te zetten als
een medium die het mogelijk maakt op de hoogte te raken - en blijven - over
(de opvattingen over) een bepaald onderwerp. Wanneer men op het Internet
spreekt van een mailinglist dan bedoelt men meestal een mailinglist die als
een dergelijk medium wordt ingezet. Deze uitleg concentreert zich in ieder
geval op deze betekenis van het woord, dus de mailinglist als een medium.
Er zijn mailinglists in soorten en maten, maar ruwweg kan men deze
onderverdelen in e-zines, nieuwsbrieven en discussiefora.
1.1. Wat is een e-zine?
Een e-zine of internetmagazine kenmerkt zich doordat deze periodiek
(bijv. wekelijks) wordt verstuurd en dat de inhoud door een
redactie tot stand wordt gebracht. Sommige e-zines plaatsen ook
bijdragen van lezers en er zijn ook e-zines die uitsluitend door
bijdragen van lezers tot stand komen. De meeste e-zines zijn gratis,
maar het kan ook zijn dat voor een e-zine betaald moet worden, zoals
voor de krant of een tijdschrift. Daarnaast is e-zine een leenwoord
voor magazines die niet per e-mail verstuurd worden, maar "on line" op
een web-site gelezen dienen te worden (web-zines).
1.2. Wat is een nieuwsbrief?
Een nieuwsbrief lijkt veel op een e-zine, maar wordt niet per defini-
tie periodiek toegestuurd, en heeft vaak meer het karakter van een
mededelingenblad dan van een krant of tijdschrift. De inhoud van een
nieuwsbrief wordt ook door een redactie vastgesteld en sommige nieuws-
brieven plaatsen ook bijdragen van de lezers. Een nieuwsbrief is
normaal gesproken gratis.
1.3. Wat is een discussieforum?
Van een heel andere orde zijn de discussiefora (ook wel discussie-
lijsten genoemd). Een discussieforum bestaat per definitie bij de
gratie van bijdragen van het eigen lezerspubliek. Deze bijdragen
moeten naar het distributie-e-mailadres van de rondzendlijst gestuurd
worden. De mailserver stuurt deze bericht dan naar alle leden van de
rondzendlijst, zodat deze daar op kunnen reageren. Kortom, er kan een
discussie plaatsvinden.
Wanneer ook niet-leden bijdragen kunnen/mogen plaatsen spreekt men van
een 'open' discussieforum. Als uitsluitend leden bijdragen kunnen/
mogen leveren dan is er sprake van een 'besloten' discussieforum. De
beslotenheid kan nog een stap verder gaan doordat de eigenaar van de
rondzendlijst bepaald wie er lid mag worden van zijn rondzendlijst. En
tenslotte zijn er nog de niet-publiekstoegankelijk discussiefora.
Berichten van een discussieforum worden niet periodiek verstuurd, maar
zodra ze door de rondzendlijst ontvangen zijn en/of gedistribueerd
kunnen worden.
Daarnaast kent men bij discussiefora het begrip 'moderatie'. Bij
een gemodereerd discussieforum beoordeeld een moderator (meestal een
persoon) wat wel of niet op de rondzendlijst terecht mag komen,
terwijl bij een ongemodereerd discussieforum alles geplaatst wordt.
Moderatie heeft meestal tot doel de rondzendlijst te beschermen tegen
misbruik.
Een ander verschijnsel bij discussiefora is de mogelijkheid de
berichten die verspreid worden toch periodiek te ontvangen. Dit heet
een mail-digest. Het houdt in dat meerdere e-mails gebundeld in een
enkele e-mail periodiek worden toegestuurd.
De laatste tijd groeit het aantal discussielijsten die ook on-line via
een web-site geraadpleegd kunnen worden. Daarnaast zijn er ook
discussielijsten die uitsluitend via een web-site geraadpleegd dienen
te worden (webforum). Deze laatste discussielijsten zijn uiteraard geen
rondzendlijsten, maar hebben meer overeenkomst met chatten (IRC, ICQ).
2. Hoe meld ik mij aan?
Het abonneren of aanmelden wordt in het Internet-jargon ook wel
subscriben genoemd. Een echte standaard methode om je aan te melden
voor een rondzendlijst bestaat niet, en kan voor iedere rondzendlijst
weer anders zijn. Lees daarom altijd de instructies voor het aanmelden
bij een rondzendlijst zorgvuldig.
De methode die een rondzendlijst voor het aanmelden gebruikt is vaak
afhankelijk van de listserver- of mailserversoftware die het aanmelden
en afmelden van leden automatisch voor zijn rekening neemt. In sommige
gevallen zal de beheerder zelf zorgdragen voor het aanmelden van
leden. In bijna alle gevallen wordt voor het aanmelden en afmelden een
apart e-mailadres gebruikt dat te herkennen is doordat de naam voor de
"@" begint met majordomo, listserv of mailserver, terwijl het adres
van de mailinglist zelf meestal een ander adres op hetzelfde domein
(= het gedeelte na de @) is.
De meest gebruikte methode is het versturen van een e-mail naar een
e-mailadres met het woord SUBSCRIBE in de subjectregel of in de eerste
regel van het e-mailbericht. Soms moet naast het woord SUBSCRIBE ook
de naam van de rondzendlijst vermeld worden. Bij weer een andere
methode hoeft men in het geheel niets te vermelden in de subject regel
of in het bericht. In alle gevallen dient men natuurlijk wel met het
eigen e-mailadres aangemeld worden. Een uitzondering daarop is echter
de aanmelding "by proxy", waarbij men het e-mailadres van degene die
men wil aanmelden moet vermelden in de subject regel of in het bericht
in de zelfde regel als waarin het woord SUBSCRIBE komt te staan.
Bij de meeste rondzendlijsten, maar zeker wanneer men zich "by proxy"
aanmeldt, zal eerst een e-mailadresbevestiging toegestuurd worden, die
men moet beantwoorden voordat men lid gemaakt wordt. Daarna ontvangt
men een bevestiging van het aanmelden. Daarin staat meestal ook
vermeld hoe men zich kan afmelden. Het is dus raadzaam dat bericht
goed te bewaren.
Een alternatieve methode is de laatste tijd het on-line aanmelden via
een website. Dat is meestal zeer gebruikersvriendelijk en daardoor
laagdrempelig voor beginners. De meeste rondzendlijsten bieden dit aan
als een alternatief, maar er zijn rondzendlijsten waar men zich
uitsluitend kan aanmelden en afmelden via een web-site. In sommige
gevallen ontvangt men een e-mailbevestiging van het aan- en afmelden.
In een enkel geval moet men het aanmelden bevestigen door een e-mail
te beantwoorden. Dit laatste voorkomt misbruik, zoals ook bij de "by
proxy" methode, zoals hierboven beschreven.
3. Hoe meld ik mij af?
Meestal staat dit in het welkomstbericht beschreven van de rondzend-
lijst, maar de meest gebruikte methode is een e-mail versturen naar
hetzelfde adres waar men zich aanmeldde met UNSUBSCRIBE in de subject
regel of in het bericht zelf (soms in combinatie met de naam van de
rondzendlijst en/of je e-mail adres). Over het algemeen ontvangt men
daarop automatisch een bevestiging van het afmelden.
4. Hoe plaats ikzelf berichten?
Het zelf plaatsen van berichten is over het algemeen alleen mogelijk
op een discussielijst (ofwel discussieforum). Een nieuw bericht
plaatst men door een e-mail te sturen naar het distributieadres van de
rondzendlijst. Let hierbij vooral op het feit dat u uw bericht naar
het juiste adres stuurt. Indien u gebruik maakt van e-mail-
ontvangstbevestiging, schakel dit dan uit bij uw berichten aan
rondzendlijsten. U loopt het risico een ontvangstbevestiging te
ontvangen van alle leden van die rondzendlijst.
Bij het reageren op berichten stuurt u uw berichten ook naar het
distributieadres van de rondzendlijst. Gebruik hierbij bij voorkeur de
reply-optie van uw e-mailprogramma, maar controleer de eerste keer of
hierdoor het juiste adres wordt gekozen door uw programma.
Het is veelal gebruikelijk dat u delen van het bericht waarop u
reageert, citeert. Doe dit met mate. Haal nooit het gehele bericht aan
waarop u reageert. Uw medegebruikers hebben dit bericht al in hun
bezit, en de meeste mensen moeten betalen voor het data-verkeer
(en/of de telefoonverbinding). Stuur om deze reden ook geen plaatjes,
bestanden, programma's, etc. naar lijsten die daar niet voor bedoeld
zijn.
Als u iemand een persoonlijk bericht wilt sturen vergewis u er dan van
dat u niet het adres van de rondzendlijst per ongeluk hebt ingevuld.
Dit soort vergissingen kunnen vervelend zijn voor alle betrokkenen.
5. Hoe krijg ik hulp?
De meeste rondzendlijsten hebben een automatische helpservice die
informatie retourneert over de commando's die de rondzendlijst
herkend met de instructies hoe men deze moet gebruiken. Deze
commando's zult u over het algemeen niet nodig hebben om aan de lijst
deel te kunnen nemen, maar kunnen nuttig zijn. Om deze hulp te
ontvangen dient men een e-mail te sturen naar de listserver of
mailserver met het woord HELP in de subject regel of in het bericht
zelf. In feite is dit op zichzelf al een commando, zoals SUBSCRIBE en
UNSUBSCRIBE ook al commando's waren.
Als het help-commando u niet op weg helpt, kunt u natuurlijk altijd de
beheerder van de rondzendlijst benaderen. Dit is meestal een ander
adres dan het adres van de rondzendlijst zelf. En daarnaast kunt u ook
de hulp van uw mede-gebruikers van de rondzendlijst inroepen door uw
vraag naar de rondzendlijst zelf te sturen.
6. Lijstcommando's.
Niet alle list- en mailservers ondersteunen dezelfde commando's. Het
is raadzaam eerst het HELP-commando uit te proberen (zie hier
boven), maar onderstaande lijst geeft een indruk van enkele mogelijke
commando's die door een list- of mail-server herkend worden. Overigens
is het gebruik van commando's niet noodzakelijk om deel te kunnen
nemen aan een discussieforum.
HELP (Retourneert een lijst van commando's met gebruiksinstructies)
INFO (Retourneert een lijst van mailing lists en/of archieven op de
betreffende listserver)
LISTS (doet hetzelfde als INFO op andere listservers)
STATUS (Retourneert uw instellingen bij de listserver)
QUERY (doet hetzelfde als STATUS op andere listservers)
CONFIRM (doet hetzelfde als STATUS op andere listservers)
MEMBERS (Retourneert de ledenlijst van een mailinglist)
REVIEW (doet hetzelfde als MEMBERS op Listserv listservers)
SUBSCRIBE | UNSUBSCRIBE (Aanmelden en afmelden van een mailing list)
SIGNOFF (doet hetzelfde als UNSUBSCRIBE op Listserv listservers)
SUSPEND | RESUME (Bevriezen van uw deelname en weer activeren)
SET PUBLIC | NOPUBLIC (Uw naam opnemen in de publieke ledenlijst)
SET CONCEAL | NOCONCEAL (Uw naam en e-mail adres verbergen in
bijdragen aan de mailing list, maar op andere listservers werken
deze commando's hetzelfde als PUBLIC|NOPUBLIC)
SET MAIL | NOMAIL (De ontvangst van e-mailberichten aan- en
uitschakelen)
SET DIGEST | NODIGEST (De mail-digest aan- en uitschakelen)
SET RECBIN | NORECBIN (De ontvangst van binary attachments in e-mail
berichten aan- en uitschakelen)
SET PASSWORD="mypassword" (Uw wachtwoord veranderen)
SET DETAILS="new details" (De over u te publiceren gegevens aanpassen)
SET REC="address@host" (Uw ontvangst e-mailadres aanpassen (ander
adres dan waarmee u staat ingeschreven))
7. Waar vind ik een overzicht van mailinglists?
Er zijn twee goede overzichten van Nederlandstalige mailinglists.
"Nederlandstalige Rondzendlijsten" is een overzicht dat te vinden is
op WWW http://www.xs4all.nl/~rvbelzen/lijsten.html . Wijzigingen in dit
overzicht worden om de twee weken gepubliceerd in de nieuwsgroepen
nl.announce, soc.culture.netherlands, soc.culture.belgium, ann.magazines
en nl.media.e-zine. Op deze site vindt u ook een groot aantal verwijzingen
naar anderstalige overzichten van mailinglists.
Een uitgebreid overzicht van alleen e-zines en nieuwsbrieven wordt
verzorgd door Smallzine op WWW http://www.smallzine.nl/e-zines/ .
8. Mijn vraag wordt hier niet beantwoord.
Veel Nederlandstalige informatie is te vinden op WWW onder
http://www.xs4all.nl/~rvbelzen/lijsten.html . Informatie over e-zines
en nieuwsbrieven is ook terug te vinden op http://www.smallzine.nl/ .
Zijn er toch nog onbeantwoorde vragen dat kunt u deze richten aan
info@internetvraagbaak.nl . Hier kunt u ook vragen over en aan-
vullingen op dit document naar toe sturen.
Tekst :© 1998-2001
|
